बिहारमध्ये जातीय समीकरणे रणनीती तयार करतात

22

नवी दिल्ली: बिहारमध्ये विधानसभेची निवडणूक असो, जातीच्या आधारावर मते दिली जातात, विकास हा दुय्यम मुद्दा बनतो. त्यामुळे यावेळीही निवडणुकीत विशेषतः उमेदवार जाहीर करताना जातीचेच प्राबल्य आहे. सर्वच पक्षांनी उमेदवारांच्या नावांच्या घोषणेसोबतच प्रत्येक जातीचे किती उमेदवार निवडणुकीच्या रिंगणात उतरवले आहेत, हे दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे.

भारतीय जनता पक्षाने (भाजप) उमेदवार निवडताना, सवर्ण, मागास जाती, अत्यंत मागासलेल्या जाती आणि दलितांना तिकीट देताना जातीय समतोल लक्षात ठेवला आहे. पक्षाने उच्चवर्णीयांमधून सर्वाधिक 49 उमेदवार उभे केले आहेत. मागासवर्गीय आणि अतिमागास प्रवर्गातील 40 आणि दलित समाजातील 12 उमेदवारांना तिकीट देण्यात आले आहे. यामध्ये 21 राजपूत, 16 भूमिहार, 11 ब्राह्मण, 13 वैश्व, 12 अति मागासवर्गीय, 12 दलित, 7 कुशवाह, 6 यादव, 2 कुर्मी आणि 1 कायस्थ यांचा समावेश आहे. या रणनीतीद्वारे पक्षाने आपल्या पारंपरिक व्होटबँकेशी जुळवून घेत सामाजिक समीकरणे मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

दरम्यान, नितीश कुमार यांच्या जेडीयूने आपल्या 101 उमेदवारांमध्ये ओबीसींना सर्वाधिक जागा दिल्या आहेत. जेडीयूने यावेळी 37 ओबीसी उमेदवार उभे केले आहेत. त्यापाठोपाठ EBC (आर्थिकदृष्ट्या मागासवर्गीय) उमेदवारांचा क्रमांक लागतो, या यादीत 22 EBC उमेदवारांचा समावेश आहे. शिवाय, 22 जनरल, 15 एससी, 1 एसटी आणि 4 मुस्लिम उमेदवार जाहीर करण्यात आले आहेत.

दरम्यान, एनडीएचा घटक असलेल्या लोक जनशक्ती (रामविलास) पक्षाच्या (एलजेपी (आर)) नेत्यांच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या पक्षाने राजपूत आणि यादव जातीतील प्रत्येकी पाच उमेदवारांना तिकीट दिले आहे. पासवान आणि भूमिहारांना प्रत्येकी चार तिकिटे देण्यात आली आहेत, तर ब्राह्मण, टेल, पासी, सुधी, रौनी, रौनियार. धोही, कुशवाह, रविदास आणि मुस्लिमांना प्रत्येकी एक तिकीट देण्यात आले आहे.

जीतन राम मांझी यांच्या हिंदुस्थानी अवाम मोर्चा (सेक्युलर) (एचएएम) ने सहापैकी चार जागांवर त्यांचे नातेवाईक आणि दोन जागांवर भूमिहार उमेदवार उभे केले आहेत. याशिवाय, उपेंद्र कुशवाह यांच्या राष्ट्रीय लोक मोर्चाने (RLM) बिहार निवडणुकीत एक भूमिहार, एक राजपूत, तीन कुशवाह आणि एक वैश्य उमेदवार उभा केला आहे.

याचा अर्थ असा की, NDA ने आतापर्यंत 35% पेक्षा जास्त अग्रेसर जातींना, 32% पेक्षा जास्त OBC, अंदाजे 15% EBC आणि उर्वरित SC आणि ST ला तिकीट दिले आहे.

महाआघाडीतील घटकांचा विचार करता लालूप्रसाद यादव यांच्या राष्ट्रीय जनता दलाने (आरजेडी) निम्म्याहून अधिक जागा यादवांना दिल्या आहेत. आरजेडीने २८ यादव आणि सहा मुस्लिमांना उमेदवारी दिली आहे. डावे आणि व्हीआयपींनीही समीकरण जुळवून तिकिटे दिली आहेत.

दरम्यान, काँग्रेसने आतापर्यंत आठ भूमिहार आणि पाच मुस्लिमांसह १९ उच्चवर्णीयांना तिकीट दिले आहे. बिहारमध्ये उच्च जाती, दलित आणि मुस्लिम हे काँग्रेसचे पारंपारिक मतदार आहेत. गमावलेली जागा परत मिळवण्यासाठी काँग्रेस पक्षाने उच्चवर्णीय, मुस्लिम आणि दलित समाजातील नेत्यांवर विश्वास ठेवला आहे. उच्चवर्णीयांना उदारतेने तिकीट देण्याबरोबरच मागासलेल्या आणि अत्यंत मागासवर्गीयांनाही प्राधान्य दिले आहे.