इस्रायल समर्थक कायदेशीर गटाच्या तक्रारींदरम्यान ब्रिटिश संग्रहालयाने प्राचीन मध्य पूर्व प्रदर्शनातून ‘पॅलेस्टाईन’ काढून टाकले

ब्रिटिश म्युझियमने हा शब्द काढून टाकला आहे.पॅलेस्टाईन‘ इस्त्रायल समर्थक गटाच्या तक्रारींदरम्यान प्राचीन मध्य पूर्वेतील त्याच्या प्रदर्शनातून.

प्राचीन मध्य पूर्व गॅलरीतील माहिती फलकांनी भूमध्यसागराच्या पूर्व किनाऱ्यावरील भागाला पॅलेस्टाईन असे संबोधले होते.

1500BC ते 1700BC या कालावधीतील व्यक्तींचेही वर्णन ‘पॅलेस्टिनी वंशाचे’ म्हणून करण्यात आले होते.

त्यानंतर यूकेच्या वकिलांनी चिंता व्यक्त केली इस्रायल (UKLFI) ज्याने म्हटले की पॅलेस्टाईनचे ऐतिहासिक संदर्भ ‘चुकीचे’ होते आणि त्याऐवजी ते प्राचीन लेव्हेंटचे भाग होते आणि इजिप्त.

संग्रहालयाला लिहिलेल्या पत्रात, गटाने असा युक्तिवाद केला की नाव अस्तित्वात येण्यापूर्वीच्या काळात ‘पॅलेस्टाईन’ हा शब्द पूर्वलक्षीपणे लागू केल्याने ‘इस्राएल आणि ज्यू लोकांचा इतिहास अस्पष्ट होण्याचा’ धोका आहे.

UKLFI ने विचारले की प्रदेशांना ऐतिहासिकदृष्ट्या अचूक नावाने संबोधले जाते जसे की कनान, इस्रायल आणि जुडाह किंवा ज्यूडिया.

सुमारे 1500BC मधील मजकूर पूर्व भूमध्यसागराचा उल्लेख कनान म्हणून करतात, तर इस्रायल राज्याचा उल्लेख इजिप्शियन शिलालेखात 1200BC च्या आसपास आढळतो. इ.स.पूर्व पाचव्या शतकापर्यंत पॅलेस्टाईन हे नाव दिसून आले नाही.

समूहाने असा युक्तिवाद केला की हजारो वर्षांमध्ये एकच नाव लागू केल्याने ‘ऐतिहासिक बदल पुसून टाकतात’ आणि ‘सातत्यतेची खोटी छाप’ निर्माण होते.

ब्रिटिश म्युझियमने प्राचीन मध्यपूर्वेतील प्रदर्शनांमधून ‘पॅलेस्टाईन’ हा शब्द काढून टाकला आहे

यूकेच्या वकिलांनी इस्रायलसाठी केलेल्या तक्रारींदरम्यान हे आले आहे, परंतु संग्रहालयाने सांगितले की बदल स्वतंत्रपणे केले गेले आहेत

त्यानंतर संग्रहालयाने पॅलेस्टाईनऐवजी ‘कनान’ या प्रदेशाचा संदर्भ देत अनेक प्रदर्शने अपडेट केली आहेत.

UKLFI ने ‘पॅलेस्टिनी पारंपारिक पोशाख’ परिधान केलेल्या बाहुलीच्या वर्णनावरही आक्षेप घेतला, ज्याचा अर्थ ‘अखंड सांस्कृतिक वंश’ असल्याचे त्यांनी सांगितले.

समूहाने म्हटले आहे की संग्रहालयाने त्यांच्या चिंतेला उत्तर दिले की प्रदर्शनाचा हेतू थेट ऐतिहासिक सातत्य सूचित करण्याऐवजी सांस्कृतिक ओळख एक्सप्लोर करण्याचा आहे.

यूकेएलएफआयच्या प्रवक्त्याने सांगितले: ‘आम्ही ब्रिटीश संग्रहालयाच्या परिभाषेचे पुनरावलोकन आणि सुधारणा करण्याच्या इच्छेचे स्वागत करतो जे आज चुकीचा किंवा चुकीचा अर्थ सांगण्यास जबाबदार आहे.

“पॅलेस्टाईन” हा शब्द काही परिस्थितींमध्ये यापुढे अर्थपूर्ण नसल्याचा त्याच्या प्रेक्षकांच्या चाचणीचा निष्कर्ष इतर संग्रहालये आणि सांस्कृतिक संस्थांशी संबंधित आहे आणि तो बोर्डवर घेतला पाहिजे.

‘सार्वजनिक शिक्षणात संग्रहालये महत्त्वाची भूमिका बजावतात आणि वर्णने अचूक आणि तटस्थतेने ऐतिहासिक रेकॉर्ड प्रतिबिंबित करणे आवश्यक आहे.

‘अभ्यागतांना प्राचीन जवळच्या पूर्वेची अचूक माहिती मिळावी यासाठी हे बदल महत्त्वाचे पाऊल आहेत.’

मात्र पत्राला उत्तर म्हणून बदल करण्यात आल्याचे संग्रहालयाने नाकारले.

एका स्रोताने सांगितले की, ‘कनान’ हा शब्द बीसी नंतरच्या दुसऱ्या सहस्राब्दीमध्ये दक्षिणेकडील लेव्हंटसाठी अधिक संबंधित आहे.

ते म्हणाले की संग्रहालय नकाशांवर UN शब्दावली वापरते जे गाझा, वेस्ट बँक, इस्रायल, जॉर्डन सारख्या आधुनिक सीमा दर्शवते आणि ‘पॅलेस्टिनियन’ सांस्कृतिक किंवा वांशिक अभिज्ञापक म्हणून संदर्भित करते.

हे बदल स्वतंत्रपणे करण्यात आल्याचे त्यात म्हटले आहे.

ब्रिटीश म्युझियमच्या प्रवक्त्याने सांगितले: ‘ब्रिटिश म्युझियमने पॅलेस्टाईन हा शब्द प्रदर्शनातून काढून टाकला आहे.

‘ते फक्त खरे नाही. आम्ही पॅलेस्टाईनचा वापर समकालीन आणि ऐतिहासिक अशा अनेक गॅलरींमध्ये करत आहोत.’