आयरिश संशोधकांना रोममधील विसरलेल्या मध्ययुगीन पुस्तकात इंग्रजी भाषेतील सर्वात जुनी कविता सापडली

आयर्लंडमधील संशोधकांनी रोमन लायब्ररीमध्ये ट्रॅक केलेल्या मध्ययुगीन पुस्तकाची डिजीटाइज्ड पृष्ठे पलटताना त्यांच्या संगणकाच्या स्क्रीनवर आश्चर्यचकित झाले. त्यांच्यामध्ये, त्यांना त्यांचा शोधलेला खजिना सापडला: सर्वात जुनी इंग्रजी कविता.

“आम्ही अत्यंत आश्चर्यचकित झालो. आम्ही अवाक झालो. जेव्हा आम्ही पहिल्यांदा ते पाहिले तेव्हा आमचा आमच्या डोळ्यांवर विश्वास बसत नव्हता,” ट्रिनिटी कॉलेज डब्लिनच्या इंग्रजी शाळेतील व्हिजिटिंग रिसर्च फेलो एलिसाबेटा मॅगन्ती यांनी असोसिएटेड प्रेसला सांगितले.

इतकेच काय, ती म्हणाली, कविता लॅटिन मजकुराच्या मुख्य भागामध्ये होती: “ती विलक्षण होती.”

7 व्या शतकात नॉर्थम्ब्रियन कृषी कामगाराने जुन्या इंग्रजीमध्ये रचलेले, “केडमॉन्स स्तोत्र” हे लॅटिनमध्ये एका साधू आणि संताने लॅटिनमध्ये लिहिलेल्या “इंग्रजी लोकांच्या चर्चच्या इतिहासाच्या” काही प्रतींमध्ये दिसते. ट्रिनिटी येथील मध्ययुगीन साहित्याचे सहयोगी प्राध्यापक, मॅग्नंटीचे सहकारी मार्क फॉकनर यांच्या मते, त्याचा इतिहास हा मध्ययुगातील सर्वात मोठ्या प्रमाणावर पुनरुत्पादित ग्रंथांपैकी एक आहे, जवळजवळ 200 हस्तलिखिते आहेत.

“जुने इंग्रजीचे सुमारे तीस लाख शब्द एकूण टिकून आहेत, परंतु बहुतेक मजकूर 10 व्या आणि 11 व्या शतकातील आहेत,” फॉकनर यांनी सीबीएस न्यूज पार्टनरला सांगितले. बीबीसी बातम्या. “केडमॉनचे स्तोत्र हे सातव्या शतकापासून जगण्यासाठी जवळजवळ अद्वितीय आहे – ते आपल्याला लिखित इंग्रजीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यांशी जोडते.”

फॉकनरने केडमॉनची कविता ही इंग्रजी साहित्याची सुरुवात मानली आहे. कवितेचे आधुनिक इंग्रजी भाषांतर असे आहे:

“आता आपण स्वर्गीय राज्याच्या संरक्षकाची, / निर्मात्याची शक्ती आणि त्याचा हेतू, / वैभवाच्या पित्याच्या कार्याची स्तुती केली पाहिजे, ज्यामध्ये त्याने प्रत्येक आश्चर्याची, / शाश्वत प्रभुने सुरुवात केली. / त्याने प्रथम पृथ्वी माणसांसाठी निर्माण केली, / छत म्हणून स्वर्ग, पवित्र निर्माणकर्ता, / नंतर पृथ्वीचा संरक्षक, नंतरच्या पृथ्वीचा रक्षक. सर्वशक्तिमान प्रभु, पृथ्वीवरील पुरुषांसाठी / निर्माण केले.”

त्याला आणि मॅग्नांतीला सापडलेले हस्तलिखित सर्वात जुने आहे, जे 9व्या शतकातील आहे. आधीच्या दोन प्रतींमध्ये जुन्या इंग्रजीतील कविता आहे, परंतु नंतरच्या विचारांप्रमाणे – लॅटिनमधून अनुवादित आणि समासात स्क्रोल केलेली किंवा जोडलेली परंतु मजकूराच्या मुख्य भागामध्ये नाही, संशोधकांच्या मते.

या शोधाने इंग्रजी भाषेच्या विस्तृत प्रसारावर प्रकाश टाकला, पूर्वी जे समजले होते त्याच्या खूप आधी, फॉकनर यांनी रोममध्ये सांगितले, जिथे दोघांनी प्रथमच वैयक्तिकरित्या मजकूर पाहण्यासाठी प्रवास केला होता.

“रोम हस्तलिखिताचा शोध लागण्यापूर्वी, सर्वात जुनी हस्तलिखित 12 व्या शतकाच्या सुरुवातीची होती. त्यामुळे हे त्यापेक्षा तीन शतके पूर्वीचे आहे. आणि त्यामुळे ते 9व्या शतकाच्या सुरुवातीस इंग्रजांना आधीपासूनच जोडले गेलेले महत्त्व सिद्ध करते,” फॉकनर यांनी असोसिएटेड प्रेसला सांगितले.

आणि हे एक चमत्कार आहे जे त्यांनी अजिबात उघड केले.

फॉकनर म्हणाले की, मेजवानीच्या पाहुण्यांनी कविता वाचण्यास सुरुवात केल्यानंतर, उत्तर यॉर्कशायरमधील व्हिटबी ॲबे येथे काम करताना केडमॉनने ही कविता रचली होती.

तो म्हणाला, “त्याला काहीही योग्य माहित नाही याची लाज वाटली, केडमॉनने मेजवानी सोडली आणि झोपायला गेला,” तो म्हणाला. “त्यानंतर त्याच्या स्वप्नात एक आकृती दिसली ज्याने त्याला निर्मितीबद्दल गाण्यास सांगितले, जे केडमॉनने चमत्कारिकरित्या केले आणि नऊ ओळींचे स्तोत्र तयार केले.”

सुमारे 1,400 वर्षांनंतर, त्याच्या कवितेची ही प्रत रोमच्या मुख्य सार्वजनिक वाचनालयात पुन्हा आली – परंतु अटलांटिक महासागर पार करण्यापूर्वी आणि आणखी वेळा हात बदलण्यापूर्वी नाही.

रोमच्या नॅशनल सेंट्रल लायब्ररीतील मध्ययुगीन आणि आधुनिक हस्तलिखितांच्या क्युरेटर व्हॅलेंटीना लोंगो यांच्या म्हणण्यानुसार, उत्तर इटलीमधील आधुनिक काळातील मोडेनाजवळ स्थित मध्ययुगातील सर्वात महत्त्वाच्या ट्रान्सक्रिप्शन केंद्रांपैकी एक, नॉनंटोलाच्या बेनेडिक्टाइन ॲबेच्या स्क्रिप्टोरियममध्ये भिक्षुकांनी बेडेच्या इतिहासाची ही प्रत लिप्यंतर केली.

17 व्या शतकात, मठाचे महत्त्व कमी झाल्यामुळे, त्याच्या हस्तलिखितांचा विशाल संग्रह रोममधील दुसऱ्या मठात हलविण्यात आला, नंतर व्हॅटिकन आणि शेवटी एका छोट्या चर्चमध्ये हलविण्यात आला.

वाटेत, काही मजकूर गहाळ झाले, केवळ 19व्या शतकाच्या सुरुवातीला प्रसिद्ध आंतरराष्ट्रीय संग्राहकांच्या ताब्यात, लोंगो म्हणाले.

बेडे यांच्या इतिहासाची ही प्रत प्रसिद्ध इंग्रज पुरातन शास्त्रज्ञ थॉमस फिलिप्स यांच्याकडे गेली. त्याच्या संग्रहातील बिट्स आणि तुकडे विकून तो कठीण परिस्थितीत पडला आणि स्विस बिब्लिओफाइल मार्टिन बोडमेरने हे पुस्तक सुरक्षित केले. तेथून, कसे तरी, ते 20 व्या शतकात ऑस्ट्रियामध्ये जन्मलेल्या दुर्मिळ पुस्तक विक्रेत्या एचपी क्रॉसच्या कौलात न्यूयॉर्क शहरात आले.

इटलीचे संस्कृती मंत्रालय नॉनंटोला ॲबेच्या हरवलेल्या हस्तलिखितांसाठी जगभर चाचपडत होते, त्यांना लिलावात आणि जगभरातील संग्राहकांकडून मिळवून देत होते. लोंगो यांनी 1972 मध्ये क्रॉसकडून बेडेच्या इतिहासाची प्रत विकत घेतली आणि तेव्हापासून रोमच्या लायब्ररीमध्ये प्रसिद्ध मजकूर शिल्लक आहे — परंतु त्याला तुटपुंजी सूचना मिळाली.

एंटर मॅग्नांटी, ज्यांनी बेडेच्या इतिहासाचा अभ्यास करण्यासाठी चार वर्षे घालवली होती आणि सध्याच्या प्रतींचा कॅटलॉग तयार केला होता.

“मला माहित होते की पुस्तक लायब्ररीच्या कॅटलॉगमध्ये सूचीबद्ध आहे, म्हणून मला जवळजवळ खात्री होती की पुस्तक खरं तर अजूनही येथे आहे,” ती म्हणाली. “माझ्या लक्षात आले की, या पुस्तकाच्या अत्यंत गुंतागुंतीच्या इतिहासामुळे, कोणत्याही बेडे विद्वानाने त्याकडे खरोखर पाहिले नव्हते. त्यामुळे ते अक्षरशः अभ्यासलेले नव्हते.”

तिने लायब्ररीला ईमेल केला, ज्याने पुष्टी केली की पुस्तक त्याच्या स्टॅकमध्ये आहे. तीन महिन्यांनंतर, तिला संपूर्ण हस्तलिखिताच्या डिजिटल प्रतिमा मिळाल्या.

आणखी दुर्मिळ पुस्तके उपलब्ध होत आहेत

लायब्ररीने संपूर्ण नॉनंटोलन संग्रह डिजिटायझेशन केले आहे आणि ते वेबसाइटद्वारे विनामूल्य उपलब्ध आहे, लोंगो म्हणाले.

ग्रंथालयाच्या हस्तलिखितांच्या प्रमुख आणि दुर्मिळ पुस्तके वाचनालयाच्या प्रमुख आंद्रिया कॅप्पा यांच्या मते, जगभरातील संशोधकांना हजारो दुर्मिळ पुस्तके आणि हस्तलिखिते उपलब्ध करून देणे हा ग्रंथालयाच्या मोठ्या प्रकल्पाचा एक भाग आहे.

“ट्रिनिटी कॉलेजच्या तज्ञांनी लावलेला शोध हा फक्त एक प्रारंभिक बिंदू आहे, एकच हस्तलिखित जे यासारख्या आंतरराष्ट्रीय सहकार्याद्वारे, इतर असंख्य शोधांसाठी मार्ग मोकळा करू शकते,” कॅप्पा म्हणाले.